Nederlandse Familienamenbank

Naam 
Viets < Fiets
Vietsch
Viet
Vits

naamsvermeldingen en literatuurreferenties:

• Vopke Vitsez, Leeuwarden 1554 (Kempama Espel) [Fontes Leovardienses, p 118].
• Familie afkomstig uit Rheydt bij Mönchengladbach. "De familienaam is afgeleid van het St. Vitusklooster aldaar." Stamvader Nederlandse tak vestigde zich in 1785 als smid in Wageningen. Kleinzoon Elie Cornelis Viets (Wageningen 1847-Ermelo 1921) verhuurde vanaf 1889 vélocipèdes (in zijn winkel met allerlei); in 1897 mocht hij zich bondsrijwielhersteller 1ste klasse noemen. Hij beweerde dat de fiets (aanvankelijk viets) naar hem was vernoemd, waarop Knuttel inderdaad in het WNT heeft gewezen (1919). Het woord fiets kwam echter al omstreeks 1870-80 voor [E. Sanders, Fiets! De geschiedenis van een vulgair jongenswoord, Den Haag 1996, p 29; gegevens van Cees Viets te Warga].
• Welke bijnaam kreeg het Wageningse echtpaar Viets-Viets? De Tandem! Een aardige bijkomstigheid is dat de familie Viets nauw verbonden is aan de geschiedenis van het rijwiel. Omstreeks 1900 kon je bij Elie Viets een fiets, destijds ook nog wel 'viets' geschreven, kopen. Hij ging er zelfs prat op zijn naam aan de fiets te hebben gegeven. Ewoud Sanders heeft er in zijn boekje Fiets! De geschiedenis van een vulgair jongenswoord echter op gewezen dat het woord al bestond voor Elie Viets in vélocipèdes begon te handelen. Had hij zijn bedrijf tot een rijwielfabriek kunnen uitbouwen, dan hadden we nu op een fiets van het merk Viets kunnen rijden.
De familienaam Viets is overigens ontstaan uit de voornaam Vitus. De familienaam Fiets is een heuse naamsvariant van een familie te Apeldoorn en omgeving. Dat is zeer frappant, omdat het woord viets/fiets 'rijwiel' voor het eerst in Apeldoorn zou zijn vernomen. Is dit toeval of kan deze constatering een nieuw licht op de herkomst van het woord fiets werpen?
Hoe het ook zij, voor een inwoner van Sliedrecht heeft de tweewieler een doel aan het leven gegeven dat hem een naam gaf. Hij stond bekend als Gouwe Fietsie. "Als ik later rijk ben, koop ik een gouwe fietsie," vertrouwde hij zijn omgeving toe
[L. Brouwer, 'Welke bijnaam kreeg het Wageningse echtpaar Viets-Viets?', in: OT kalender 23-10-1999].
• [Leendert Brouwer, 'Een fiets van Viets. Over de herkomst van een eponiem', in: Genealogie-CBG 18 (2012), nr 2, p 16-19 - zie bijlage].
• Viet, de; Viets, Fiets, Fietje: Patr. De HN Vitus, Vijt. 1395 Joris Vijt, Brugge (WF). In het Land van Waas (OV) is Vijt de verkorting van Davyd, David. 1388 Margriet Vijt, 1409 Mathias Vijd, 1468 Lijsbet Vijdts (stammen van) Niclaus Davijdts, Bazel OV (WF).   [WFZ]

bijlage:
Leendert Brouwer: Een fiets van Viets (scan).

afkortingen en bibliografische notaties: